Normal doğuş necə aparılır?
Qısa cavab
Normal (vaginal) doğuşda körpə təbii doğuş yolları ilə dünyaya gəlir. Doğuş zamanı mama-ginekoloq sancıların gedişini, uşaqlıq boynunun açılmasını, ananın vəziyyətini və körpənin ürək döyüntüsünü izləyir, lazım gələrsə müdaxilə barədə qərar verir. Dr. Fatimə Oruczadə normal doğuşları Məlhəm Beynəlxalq Hospitalda aparır.
Doğuşun mərhələləri
- Birinci mərhələ — müntəzəm sancılar və uşaqlıq boynunun tədricən açılması. Ən uzun mərhələdir.
- İkinci mərhələ — uşaqlıq boynu tam açıldıqdan sonra ananın gücənməsi ilə körpənin doğulması.
- Üçüncü mərhələ — ciftin (plasentanın) ayrılıb çıxması.
Nə vaxt xəstəxanaya getmək lazımdır?
- sancılar müntəzəm hal alıb getdikcə güclənir və sıxlaşırsa (həkiminizin bildirdiyi intervala əsasən);
- sancı olmasa belə, maye axmağa başlayıbsa;
- qanaxma varsa;
- dölün hərəkətləri azalıbsa;
- güclü baş ağrısı, görmə pozğunluğu və ya qarında kəskin ağrı varsa.
Ağrısız doğuş seçimi
Doğuş ağrısını azaltmaq üçün epidural anesteziya tətbiq oluna bilər. Bu üsulu anestezioloq aparır; nə vaxt və kimə uyğun olduğunu mama-ginekoloq və anestezioloq birlikdə qiymətləndirir. Ana ayıq qalır və doğuşda fəal iştirak edir.
Doğuşa hazırlıq
- Son həftələrdə doğuş planını həkimlə müzakirə edin: ağrısızlaşdırma, doğuşun gedişində mümkün vəziyyətlər, doğuşdan sonrakı ilk saatlar.
- Doğuşda həyat yoldaşının və ya yaxın insanın iştirakı imkanını və şərtlərini əvvəlcədən hospitaldan öyrənin.
- Sənədləri və doğuş çantasını hazır saxlayın. → Doğuş çantası siyahısı
Doğuşdan sonra: perineal cırıqların və epiziotomiyanın bərpası
Qısa cavab
Doğuş zamanı vagina ilə anus arasındakı toxumalarda (aralıq nahiyəsində) cırıq yarana bilər. Bəzən həkim körpənin doğulmasını asanlaşdırmaq üçün nəzarətli kəsik — epiziotomiya — edir. Hər iki halda doğuşdan dərhal sonra toxumalar qat-qat tikilərək bərpa olunur və sağalma dövründə sadə qulluq qaydalarına əməl edilir.
Sağalma dövründə:
- hər tualetdən sonra ilıq su ilə yuyunun, ehtiyatla qurulayın, pedləri tez-tez dəyişin;
- ağrıkəsicini yalnız həkimin təyin etdiyi şəkildə qəbul edin;
- qəbizliyin qarşısını alın: kifayət qədər maye və lifli qida qəbul edin;
- həkimin icazəsindən sonra çanaq dibi əzələləri üçün məşqlərə başlayın.
Artan ağrı, şişkinlik, irinli və ya pis qoxulu ifrazat, qızdırma və ya tikişin açılması hissi olarsa, həkimə müraciət edin.
Qısa suallar
Epiziotomiya hər doğuşda edilirmi?
Xeyr. Epiziotomiya rutin olaraq deyil, yalnız göstəriş olduqda edilir — məsələn, körpənin tez doğulması lazım gəldikdə və ya ağır cırılma riski yüksək olduqda. Qərarı doğuşu aparan həkim doğuş zamanı verir.
Doğuşdan sonra tikişlər nə vaxt sağalır?
Aralıq nahiyəsindəki tikişlərin çoxu sorulan saplarla qoyulur və adətən bir neçə həftə ərzində sağalır. İlk günlərdə yüngül ağrı və narahatlıq normaldır. Artan ağrı, şişkinlik, qızdırma və ya pis qoxulu ifrazat olarsa, həkimə müraciət edin.