Yumurtalıq kistası nədir?
Qısa cavab
Yumurtalıq kistası yumurtalıqda və ya onun səthində yaranan maye dolu kisəcikdir. Ən çox rast gəlinən funksional kistalar ovulyasiya ilə bağlıdır və çox vaxt bir neçə aybaşı dövrü ərzində öz-özünə sorulur. Böyüyən, sorulmayan, əlamət verən və ya USM-də şübhəli görünən kistalar cərrahi yolla, çox vaxt laparoskopik üsulla çıxarılır.
Kistaların növləri
| Növ | Qısa izah |
|---|---|
| Funksional (follikulyar, sarı cisim kistası) | Ovulyasiya ilə bağlıdır; çox vaxt öz-özünə sorulur |
| Endometrioid kista (endometrioma) | Endometriozla əlaqəlidir; ağrı və sonsuzluqla müşayiət oluna bilər |
| Dermoid kista (yetkin teratoma) | Xoşxassəlidir; öz-özünə sorulmur |
| Seroz və müsinoz kistalar (kistadenomalar) | Adətən xoşxassəlidir; böyüyə bilər |
Əlamətlər
- çox vaxt əlamətsiz olur;
- qarnın aşağı hissəsində bir tərəfli ağrı və ya təzyiq;
- qarında köplük;
- aybaşı dövrünün pozulması.
Təcili hallar
Qəfil başlayan güclü qarın ağrısı, ürəkbulanma, qusma, zəiflik və ya huşun itməsi kistanın partlaması və ya yumurtalığın burulması ilə bağlı ola bilər. Bu hallarda dərhal 103-ə zəng edin və ya təcili yardım şöbəsinə müraciət edin.
Diaqnostika və müalicə
- ginekoloji müayinə və USM; funksional kistadan şübhə olduqda bir neçə dövrdən sonra təkrar USM;
- bəzi hallarda qan analizləri (məsələn, şiş markerləri) və MRT;
- laparoskopik kistektomiya — mümkün olduqda sağlam yumurtalıq toxumasını saxlamaqla;
- nadir hallarda yumurtalığın çıxarılması tələb oluna bilər.
Qısa suallar
Yumurtalıq kistası hamiləliyə mane olurmu?
Funksional kistalar adətən hamiləliyə mane olmur. Endometrioid kistalar və ya onlara səbəb olan endometrioz isə hamiləliyin baş verməsinə təsir edə bilər. Əməliyyat lazım olarsa, yumurtalıq toxumasını mümkün qədər qorumaq əsas prinsiplərdəndir.
Kista partlaya bilərmi?
Bəli, bəzən kista partlaya və ya yumurtalıq öz oxu ətrafında burula bilər. Qəfil başlayan güclü qarın ağrısı, ürəkbulanma, qusma, zəiflik və ya huşun itməsi təcili vəziyyətdir — 103-ə zəng edin və ya dərhal xəstəxanaya müraciət edin.