Keysəriyyə əməliyyatı nədir?
Qısa cavab
Keysəriyyə (qeysəriyyə, kesar) əməliyyatı körpənin ananın qarın divarında və uşaqlıqda edilən kəsik vasitəsilə doğulduğu cərrahi doğuşdur. Əməliyyat planlı və ya təcili aparılır. Onun zəruriliyini və vaxtını mama-ginekoloq ananın və körpənin vəziyyətinə görə müəyyən edir. Dr. Fatimə Oruczadə keysəriyyə əməliyyatlarını Məlhəm Beynəlxalq Hospitalda aparır.
Hansı hallarda lazım ola bilər?
- dölün uşaqlıqda əlverişsiz vəziyyəti (məsələn, köndələn vəziyyət, bəzi hallarda çanaq gəlişi);
- plasentanın uşaqlıq boynunu örtməsi;
- əvvəlki keysəriyyə və ya uşaqlıq əməliyyatları (bəzi hallarda);
- doğuş zamanı dölün vəziyyətinin pisləşməsi;
- doğuşun irəliləməməsi;
- ananın bəzi xəstəlikləri.
Siyahı tam deyil: qərar hər hamiləlik üçün ayrıca verilir.
Planlı əməliyyatın vaxtı
Dr. Oruczadə tibbi əsas olmadan vaxtından əvvəl — məsələn, hamiləliyin 34–35-ci həftələrində — keysəriyyə edilməsinin əleyhinədir. Göstəriş yoxdursa, planlı əməliyyat hamiləliyin tam vaxtına yaxın planlaşdırılır; daha erkən əməliyyat yalnız ananın və ya körpənin vəziyyəti bunu tələb etdikdə aparılır.
Anesteziya
Keysəriyyə çox vaxt regional anesteziya (spinal və ya epidural) ilə aparılır: ana ayıq qalır, amma ağrı hiss etmir. Bəzi təcili hallarda ümumi anesteziya (narkoz) seçilir. Doğuş zamanı epidural kateter artıq qoyulubsa və təcili əməliyyat lazım gələrsə, anesteziya həmin kateter vasitəsilə dərinləşdirilə bilər. Anesteziya növünü anestezioloq müəyyən edir.
Əməliyyatdan sonra
- Həkimin icazəsi ilə erkən ayağa qalxmaq və yerimək bərpanı sürətləndirir, tromboz riskini azaltmağa kömək edir.
- Ağrıkəsicilər həkimin təyinatı ilə qəbul edilir.
- Əmizdirmə əməliyyatdan sonra da mümkündür; yaraya təzyiq düşməyən vəziyyət seçin.
- Yaranı təmiz və quru saxlayın. → Keysəriyyədən sonra yaraya qulluq
- Ağır əşya qaldırmayın, fiziki yükü tədricən artırın.
Qızdırma, yarada qızartı, şişkinlik və ya ifrazat, güclü qanaxma, ayaqda ağrı və şiş, döş qəfəsində ağrı və ya nəfəs darlığı olarsa, dərhal müraciət edin.
Qısa suallar
Keysəriyyədən sonra nə vaxt ayağa qalxmaq olar?
Adətən əməliyyatdan bir neçə saat sonra, anesteziyanın təsiri keçdikdə, həkimin icazəsi ilə. Erkən hərəkət bərpanı sürətləndirir və tromboz riskini azaltmağa kömək edir. İlk dəfə mütləq tibb işçisinin köməyi ilə, yavaş-yavaş qalxın.
Keysəriyyə yarası nə vaxt sağalır?
Dəri adətən bir neçə həftə ərzində bitişir, daxili toxumaların tam bərpası isə daha uzun çəkir. Bu dövrdə ağır əşya qaldırmamaq, yaranı təmiz və quru saxlamaq və kontrol müayinəsinə gəlmək vacibdir.