Menopauza nədir?
Qısa cavab
Menopauza son aybaşından sonra 12 ay ərzində aybaşının olmamasıdır və yumurtalıqların hormonal fəaliyyətinin təbii azalması ilə baş verir. Ondan əvvəlki keçid dövrü perimenopauza adlanır; bu dövrdə aybaşı dövrü pozula, istilik basmaları və yuxu pozğunluğu başlaya bilər. Şikayətlər fərdi olduğu üçün müalicə də fərdi seçilir.
Hansı əlamətlər ola bilər?
- istilik basmaları və gecə tərləmələri;
- yuxu pozğunluğu, əhval dəyişkənliyi;
- perimenopauzada aybaşı dövrünün pozulması;
- vaginal quruluq, cinsi əlaqə zamanı ağrı;
- tez-tez sidik ifrazı, təkrarlanan sidik yolu infeksiyaları;
- oynaq ağrıları, cinsi istəyin azalması.
Nəyə xüsusi diqqət etmək lazımdır?
- Menopauzadan sonra istənilən qanaxma müayinə tələb edir. Dr. Oruczadə vurğulayır ki, bu dövrdə aşkarlanan uşaqlıq polipinə daha ciddi yanaşılmalıdır. → Uşaqlıq polipi
- Sümük sağlamlığı və ürək-damar riskləri bu dövrdə daha çox önəm kəsb edir.
- Uşaqlıq boynu skrininqi və digər profilaktik müayinələr yaşa uyğun davam etdirilir.
Müalicə seçimləri
- həyat tərzi: fiziki aktivlik, qidalanma, yuxu gigiyenası, siqaretdən imtina;
- menopauzal hormon terapiyası — fayda və risklər fərdi qiymətləndirildikdən sonra;
- qeyri-hormonal dərmanlar;
- vaginal quruluqda yerli müalicə vasitələri.
Hormon preparatları müayinəsiz başlanmamalıdır.
Qısa suallar
Menopauzadan sonra qanaxma təhlükəlidirmi?
Menopauzadan sonra hər hansı qanaxma — hətta az miqdarda ləkələnmə — həkim tərəfindən müayinə olunmalıdır. Səbəb çox vaxt xoşxassəli olur (məsələn, toxumaların incəlməsi və ya polip), lakin endometriumun ciddi xəstəliklərini istisna etmək üçün USM və lazım olduqda endometrial biopsiya aparılır.
Hormon terapiyası hər kəsə təyin olunurmu?
Xeyr. Menopauzal hormon terapiyası şikayətlərin şiddətinə, yaşa, menopauzadan keçən müddətə və fərdi risk amillərinə (məsələn, tromboz və ya döş xərçəngi anamnezi) görə qiymətləndirilir. Bəzi qadınlar üçün qeyri-hormonal üsullar daha uyğundur.